



هدف از انجام آزمایش ژئوفیزیکی دانهول (Downhole Test)، تعیین پارامترهای دینامیکی و محاسبه سرعت انتشار امواج کشسانی، بهویژه امواج فشاری (P-wave) و برشی (S-wave)، در اعماق مختلف زمین است. در این آزمایش، زمان سیر امواج از چشمه لرزهای در سطح زمین تا گیرنده مستقر در اعماق مختلف اندازهگیری شده و بر اساس آن، سرعت انتشار امواج در لایههای مختلف زمین تعیین میشود.
آزمایش دانهول (Downhole Seismic Test) دقیقا طی مراحل زیر به انجام می رسد:
1. حفر چاه در زمین
2. عایق بندی و لوله گذاری چاه
3. گراول پکینگ
4. جایگذاری ژئوفن ها
5. ارسال موج به اعماق زمین
6. محاسبه و اندازه گیری نهایی آزمایش دانهول
آزمایش دانهول برای بررسی و شناسایی تیپ و مشخصات خاک انجام می شود و این نتیجه از طریق محاسبه و اندازه گیری موج در اعماق مختلف زمین به دست می آید. همانطور که گفته شد برای طراحی و ساخت سازه ها و پروژه های عمرانی مختلف، مهم ترین خصوصیات و مشخصاتی که باید مورد بررسی قرار گیرد، مدول های الاستیک دینامیکی مواد تشکیل دهنده محدوده ای هستند. چرا که سازه و ساختمان ها بر روی آنها بنا خواهند شد. برای محاسبه این عوامل می توان از طریق محاسبه و اندازه گیری امواج طولی و عرضی نیز اقدام کرد. در این شرایط، آزمایش دانهول درون چاهی مورد استفاده قرار می گیرد. این آزمایش یکی از روش های ژئوفیزیکی است که به صورت کیفی و نه کمی، سرعت امواج اعماق زمین را ثبت و اندازه گیری می کند و در مقایسه با دیگر روش ها با هزینه بسیاری پایین تری به انجام می رسد.
در روش انجام آزمایش، پس از حفر یک گمانه با عمق موردنظر، یک گیرنده لرزهای سهمحوره که مجهز به سه حسگر عمود بر یکدیگر است، به وسیله کابل در اعماق مختلف گمانه مستقر میشود. سپس امواج لرزهای توسط یک چشمه لرزهای در سطح زمین ایجاد شده و سیگنالهای دریافتشده توسط گیرنده ثبت میشوند. با تحلیل زمان رسید امواج و اختلاف زمان بین نقاط مختلف، سرعت انتشار امواج P و S در اعماق مختلف تعیین میگردد.
با توجه به اهمیت شناخت رفتار دینامیکی زمین در محل احداث سازهها، تعیین سرعت امواج کشسانی و پارامترهای حاصل از آن، از جمله مدول برشی دینامیکی، مدول الاستیسیته دینامیکی و ضریب پواسون دینامیکی، میتواند اطلاعات ارزشمندی در خصوص سختی و ویژگیهای دینامیکی لایههای زیرسطحی فراهم کند. آزمایش دانهول یکی از روشهای مناسب برای تعیین این پارامترها در شرایط درجا است.